سيستم عامل چيست؟
سيستم عامل نرمافزاري سيستمي است که درون يک فضاي ذخيرهسازي مثل هارد ديسک، درايو نوري (مثل DVD-Writer)، فلاپي ديسک (يا حتي در ROM کامپيوتر) ذخيره شده است. وقتي که کامپيوتر روشن ميشود، سيستم عامل از دستگاه ذخيرهشده در آن (مثلا هارد ديسک) از طريق برنامه ROM به حافظه اصلي منتقل ميشود.
يک سيستمعامل کار کنترل موازي اعمال يک کامپيوتر را بر عهده دارد. سختافزار کامپيوتر را مديريت ميکند، بر اجراي برنامهها کنترل ميکند و به کاربر مجموعهاي از سرويسها را ارائه ميدهد. در حقيقت يک سيستمعامل مثل يک رابط کاربري بين کاربر و کامپيوتر رفتار ميکند.
سيستمعامل همه اعمال کامپيوتر را مديريت ميکند و همه کارهاي ساده کامپيوتر را انجام ميدهد مثل:
- دريافت ورودي از دستگاههاي ورودي مثل صفحهکليد و موشي
- ارسال خروجي به دستگاههاي خروجي مثل صفحهنمايش و چاپگر
- مديريت برنامهها در حافظه
- مديريت پروندههاي ذخيرهشده بر روي حافظه
- مديريت و کنترل همه دستگاههاي ورودي و خروجي
يک سيستمعامل وظيفه مديريت منابع سختافزاري را بر عهده دارد. مثلا يک برنامه بدون اجازه سيستمعامل نميتواند به دستگاههاي خروجي/ورودي دسترسي پيدا کند يا خود را اجرا کند. سيستمعامل اين اعمال را از طرف برنامهها در پردازنده مرکزي (CPU) انجام ميدهد. در حقيقت سيستمعامل مانند يک زمينه براي برنامههاي مختلف اجرايي عمل ميکند. يعني کاربر درخواست ميکند که برنامهاي اجرا شود و عمل خاصي را انجام دهد، آنگاه برنامه مورد نظر، درخواست کاربر را به سيستمعامل ارجاع ميدهد. تصوير زير وضعيت يک سيستمعامل در کامپيوتر را نمايش ميدهد.
ادامه ي مطلب را هم بخوانيد:
معمولا يک سيستمعامل به دو قسمت اصلي تقسيم ميشود:
?) قسمت مستقر: اين قسمت از سيستمعامل به عنوان کرنل شناخته ميشود. و شامل اعمال و توابع ضروري و بحراني است، هنگام راهاندازي کامپيوتر (Boot) در حافظه اصلي بارگذاري ميشود و اعمال و توابع مختلفي را در حافظه اصلي انجام ميدهد.
?) قسمت غير مستقر: قسمتي از سيستمعامل که فقط هنگام نياز در حافظه اصلي بارگذاري ميشود.
در حال حاضر سيستمعاملها را به چند دسته معروف ميتوان تقسيم کرد:
- خانواده ويندوزهاي مايکروسافت (ويندوز ايکسپي - ويندوز ويستا - ويندوز هفت و ...)
- خانواده دسته سيستمعامل لينوکس (لينوکس فدورا - لينوکس ردهت - لينکوس مندريوا - لينوکس اوبونتو و ...)
- خانواده دسته سيستمعامل Free-BSD (فري بياسدي - نت بياسدي - اوپن بياسدي و ...)
- خانواده مکينتاش (تايگر - لئوپارد و ...)
- خانواده دسته سيستمعامل يونيکس